Gayrimenkul

EMLAK VERGİSİNİN İADESİ MÜMKÜN MÜ?

EMLAK VERGİSİNİN İADESİ MÜMKÜN MÜ?

I. EMLAK VERGİSİ

Tarihi gelişimi itibariyle çok eski dönemlere dayanan emlak vergisi M.Ö.2000’li yıllara kadar

dayanmaktadır. Günümüzdeki arazi vergisine benzer bir uygulama ile ilk emlak vergisine

Çin’de rastlanmaktadır 1 . Emlak vergisi, Tanzimat döneminde başlayan mali ıslahat

hareketinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca Tanzimat döneminde, o döneme kadar

alınan çeşitli geleneksel vergiler birleştirilerek tevzii karakterde tek bir vergi şekline

getirilerek arazi geliri de bu vergi tevziinde göz önüne alınmıştır. Tanzimat döneminde

başlayan mali reform hareketinin devamı olarak 1863 yılında Emlak Vergisi kavramı vergi

sistemimize girmiştir ve 1910 yılına kadar bina ve arazi bu vergi adı altında birlikte

vergilendirilmiştir 2 . Emlak vergisi, Tanzimat döneminde başlayan mali ıslahat hareketinin bir

sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca Tanzimat döneminde, o döneme kadar alınan çeşitli

geleneksel vergiler birleştirilerek tevzii karakterde tek bir vergi şekline getirilerek arazi geliri

de bu vergi tevziinde göz önüne alınmıştır. Tanzimat döneminde başlayan mali reform

hareketinin devamı olarak 1863 yılında Emlak Vergisi kavramı vergi sistemimize girmiştir ve

1910 yılına kadar bina ve arazi bu vergi adı altında birlikte vergilendirilmiştir 3 .

1319 numaralı 29/7/1970 kabul tarihli Emlak Vergisi Kanunun birinci kısmının birinci

bölümünde Mükellefiyet üst başlıklı birinci maddesinde bu kanuna dayanak olan yapıların

coğrafi sınırının Türkiye Cumhuriyeti olduğu açıkça belirtilmekle birlikte, bina tabirinden

açıkça anlaşılması gereken şeyin, ister su yüzeyinde ister karada hangi maddeden yapılmış

olduğuna bakılmaksızın vergiye tabi tutulacağı tespit olunmuştur. 1319 sayılı kanunun 2.

Maddesindeki mükellefiyet ölçütünün yapının sabit olmasıyla yakın ilişki içerisinde olduğunu

söyleyebiliriz.

Pek tabi bahse konu olan kanunun üçüncü maddesinde kimlerin bu vergiyi ödemekle

mükellef olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte; bina vergisini, binanın maliki, varsa intifa

hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder. Bir binaya paylı

*Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrencisi.

1 CEYDA ŞATAF, ŞERİFE AYGÜN, TÜRKİYE’DE EMLAK VERGİSİNE YÖNELİK GENEL

BİR DEĞERLENDİRME, Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi

Cilt: 11 No: 1 Yıl: 2019 ISSN:2146-0817 (Online) (ss.89-96)

Makale Geliş Tarihi: 11.07.2018 Makale Kabul Tarihi: 31.10.2018 Çevrimiçi Yayın Tarihi: 01.01.2019

2 CEYDA ŞATAF, ŞERİFE AYGÜN, a.g.e

3 CEYDA ŞATAF, ŞERİFE AYGÜN, a.g.e

2

mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler. Elbirliği mülkiyette malikler

vergiden müteselsilen sorumlu olurlar 4 , ibareleri yer almaktadır.

II. MÜKELLEF OLMADIĞI HALDE EMLAK VERGİSİ ÖDEMİŞ OLANLAR

İADE İSTEYEBİLİR Mİ?

Öncelikle kimler emlak vergisinden muaftır? Bu hususu incelemeye çalışalım;

Vergi Usul Kanunu bünyesinde belirlenen emlak vergisi kanunun 8. Maddesinin 2. Fıkrasında

belirtildiği üzere,

‘Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış

olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin 5 , gelirleri münhasıran

kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların,

gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi

geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu

meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda

belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da

uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm

uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı

yetkilidir’, denmektedir.

Yani, brüt 200 metrekareyi geçmeyen, tek meskeni olan veya bahse konu mesken

üzerinde intifa hakkı sahibi olan, geliri olmadığını belgeleyen veya geliri SGK’dan aldığı

dul/yetim/ölüm/maluliyet aylığından ibaret olan, gaziler, şehit eşi veya yetimleri veya

engelli vatandaşlar ya da ev hanımları emlak vergisinden muaf tutulabilecektir.

Pekâlâ, bu vergiden muaf olabileceğini bilmediği halde, mükellefmişçesine ödeme

yapanlar iade talep edebilecek midir?

Fikrimizce, bu vergiden muaf olabileceğini bilmeyen mükellefler iade şartlarını taşıdıkları

hallerde, emlak vergisi kanunu uyarınca 5 yıllık geriye dönük iade talep edebileceklerdir.

Belediyeler tarafından muafiyete yönelik iade talepleri karşısında yapılan savuşturmalar,

baştan savmalar kesinlikle hukuka aykırıdır, bu hususta belediyelerin sorumluluğu

doğmalıdır.

Bu hususta bakınız; 2015/4788 Şikayet Numaralı, 15/03/2016 Karar Tarihli T.C. Kamu

Denetçiliği Kurumu (ombudsmanlık) Tavsiye Kararı ve 2014/3360 Şikayet Numaralı,

26/12/2014 Karar Tarihli T.C. Kamu Denetçiliği Kurumu (ombudsmanlık) Tavsiye Kararı.

4 EMLAK VERGİSİ KANUNU, Kanun Numarası:1319, Kabul Tarihi:29/7/1970 Yayımlandığı Resmî Gazete :

Tarih : 11/8/1970 Sayı : 13576 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 9 Sayfa : 2662, md.3

5 SGK’dan alınacak belgeyle..

3

III. MUAFİYET DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ

TARİH …./…./….

……............. BELEDİYE BAŞKANLIĞI

MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ’NE

 

Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesi 2. fıkrası uyarınca aşağıda vasıfları açıklanan

meskenime indirimli vergi nispeti uygulanmasını talep ediyorum.

 

Gelirim münhasıran aşağıda belirtilen sosyal güvenlik kurumundan aldığım aylıklar ibarettir.

 

Türkiye sınırları içinde hisseli veya tam mülkiyet kapsamında brüt yüzölçümü 200 m2’yi

geçmeyen tek meskenimin dışında başka meskenim bulunmamaktadır.

 

Bu meskenim muayyen zamanlarda değil, daimi olarak kullanmaktayım.

 

Yukarıda  bilgilerin doğruluğunu kabul eder, gereğini arz ederim.

 

ADRES                                                                 MÜKELLEF

                                                                             Adı ve Soyadı

                                                                                ( İMZA)

GAYRİMENKULÜN :

 

Bina Vergisi Sicil No: ………………………….

Belediyenin Adı        : ………………………….

Mahallesi                  : ………………………….

Cadde ve Sokağı      : …………………………..

Kapı ve Daire No     : ………………………….

                

Pafta No                                

Ada No                           

Parsel No 6

 

6 (İNTERNET KAYNAĞI) https://agdenetim.com/HaberlerDetay/400/bos-yere-emlak-vergisi-odemeyin-

dilek%C3%A7e-vermeyen-emlak-vergisini-verir – Son erişim 04.08.2020- 13.50

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.

Av. MUHAMMET CAN KARACASAMSUN BAROSU
Hakkımızda